Recensie > It Famke en de Twiveler + De NS zet Bussen in

In Kunst & Cultuur, Theater by Redactie

Door Rozemarijn Strubbe
Foto’s door Saris & Den Engelsman

Jonge theatermakers testen hun veelbelovende voorstellingen tijdens de Sneak Previews. Het is alweer de vierde editie van de Sneak Previews van Tryater, waarin jonge makers de kans krijgen om hun voorstelling in wording te presenteren aan publiek. Tryater heeft deze vorm in het leven geroepen om theatermakers uit Friesland de kans te geven theatervormen te onderzoeken en ermee te experimenteren, zonder de druk van de speelplicht. Deze editie staat in het teken van de liefde en zelfmoord in de voorstellingen It Famke en de Twiveler en De NS Zet Bussen In.

It Famke en de TwivelerTryater Sneak Preview -  It famke en de twiveler

De eerste voorstelling die het publiek te zien krijgt, is It Famke en de Twiveler, gebaseerd op de Broadway klassieker Two for the Seesaw uit de jaren ’50. Het vertelt het verhaal van een jonge man die verhuist naar de grote stad om afstand te nemen van zijn thuissituatie, en een jonge vrouw die na een mislukte danscarrière opnieuw vorm probeert te geven aan haar leven. In hun eenzaamheid vinden ze elkaar. Regisseuse Tatiana Pratley wilde met deze voorstelling onderzoeken wat liefde is en laat alle stadia van de liefde passeren. De liefde begint vol energie en vlinders, maar verandert al snel in een sleur waarbij de een de ander niet kan geven wat hij of zij nodig heeft. Tussen de jonge spelers Ali Zijlstra en Lourens van den Akker is veel chemie. Vooral Zijlstra weet de zaal te bespelen met haar geloofwaardige beleving.

Pratley wil daarnaast uitzoeken hoe je een voorstelling maakt die in dorpshuizen gespeeld kan worden. De publieksopstelling is daarom een verhoogd podium met stoelen die vrijwel recht achter elkaar staan. Hierdoor heeft vrijwel geen enkele toeschouwer volledig zicht op het speelvlak, maar de jonge spelers weten desondanks de aandacht van het publiek vast te houden. Wel rijst bij mij de vraag of de voorstelling op zijn plaats is in de dorpshuizen. De uitvoering van It Famke en de Twiveler is uitermate geschikt om een jonger publiek (25+) in aanraking te laten komen met teksttoneel, maar gaat deze doelgroep wel naar een voorstelling in het dorpshuis?

De NS zet Bussen in

Tryater Sneak Preview -  It famke en de twivelerIt Famke en de Twiveler duurt uiteindelijk zo’n anderhalf uur, een volwaardige voorstelling die een grote concentratie van het publiek vraagt. Voor de toeschouwers is het niet makkelijk om daarna om te schakelen naar een nieuwe voorstelling, die dezelfde betrokkenheid vraagt en bovendien een heftig thema aansnijdt: suïcide. In de voorstelling De NS Zet Bussen In vindt er een ontmoeting plaats tussen twee mannen bij het spoor, waarbij de een probeert de ander ervan te weerhouden zelfmoord te plegen. Het theatercollectief Illustere Figuren maakt het grijze gebied van de thematiek zichtbaar zonder een oordeel te geven en relativeert de zwaarte ervan met passende humor in de tekst. Het ontbreekt echter nog wat aan beleving bij de spelers, waardoor de theatrale aard van de tekst soms overheerst.

Na afloop heerst er een uitgelaten sfeer in de foyer. Het lijkt net een première op deze eerste Sneak Preview-avond. Toch is het publiek zich bewust van het onderzoekslab waarin ze zich begeven en nemen ze hun taak als testpubliek serieus door onderbouwde reacties te geven. De respons is positief en geeft de jonge makers nieuwe energie om verder te gaan met deze producties.