Het leven weer aangaan met ‘Schiettent’

In Recensies, Theater by Marit de Weerd

Door Marit de Weerd
Foto’s: Karel Zwaneveld

Daar zitten ze dan, net als elke avond, met zijn drieën op de bank: de broers Jos, Dirk en Obbe. Sinds hun vader door een mysterieuze gebeurtenis achter de schiettent is verdwenen en hun moeder de hele dag in bed ligt, zijn ze tot elkaar veroordeeld.

De drie broers dealen allemaal op hun eigen manier met de harde realiteit. Oudste Jos is de verantwoordelijke en probeert de boel draaiende te houden. Middelste Dirk komt al tijden het huis niet meer uit en reageert al zijn frustratie af op zijn oudere broer. De jongste en bescheiden broer Obbe durft niet te vragen om aandacht en vindt troost in zijn heimelijke passie voor dansen.

Het benauwende isolement van de broers wordt extra voel- en zichtbaar door het decor in het pand aan de Harlingerstraat, waar de voorstelling speelt. Alle ramen zijn afgeplakt met kranten en de woonkamer wordt in tweeën gedeeld door een glazen wand waarachter een verzameling ‘kas’-plantjes staat.

Dat de broers, ondanks alles wat er gebeurd is, de wereld niet buiten de deur kunnen houden, blijkt als op een dag de mooie Nadia op de stoep staat. Zij veroorzaakt een vonkje in de licht ontvlambare jongensharten. Maar met haar aanwezigheid komen ook jaloezie, onmacht en de pijn van het verleden naar boven.

schiettent2

Schiettent is geschreven door Wessel de Vries, die de opleiding tot toneelschrijver volgt aan de HKU. Hoewel het zijn intentie was een tragedie te schrijven, bevat het stuk veel humoristische scènes. Hilarisch is bijvoorbeeld de monoloog waarin het personage Jos – die als magazijnmedewerker bij de Konmar werkt – vol vuur vertelt over de diefstal van een peer die hij heeft weten te verhinderen door de dief te achtervolgen over de daken van geparkeerde auto’s.

Ook visueel is de humor nooit ver te zoeken: een slapstick-achtig gevecht met een stofzuiger, de onhandige danspasjes van Obbe, de bijna té grote woede uitbarstingen van Dirk. Het enige nadeel van alle geestige vondsten is dat de pijn van de situatie, hoewel absoluut voelbaar, in verhouding toch wat minder aan bod komt.

De jonge acteurs die allemaal op een beroepsopleiding voor theater zitten of die hebben afgerond weten te overtuigen met hun spel. Ze zetten hun personages krachtig neer. Bart Harder speelt een komische en gestresste Jos, Ronald Kalter een emotionele en heftige Dirk en Jelke Rijpma een prachtig aandoenlijke Obbe. Renée Rijpstra speelt een krachtige en prikkelende Nadia. Het is een bewuste keuze van de schrijver om bij Nadia weinig informatie over haar beweegredenen weg te geven. Intrigerend, maar ook een beetje onbevredigend: je wilt als toeschouwer graag meer zien van dit meisje, waarvan Rijpstra nu alleen de kans krijgt om de contouren te schetsen.

Het einde van Schiettent is ontroerend. De onzekere Obbe blijkt het meeste lef van de broers te hebben. Hij heeft meegedaan aan een danswedstrijd en de jongen die hem al tijden treiterde een ‘klap voor zijn bek’ gegeven. Met zijn moed inspireert hij de andere broers om ook het leven weer aan te gaan. En dan krijgt hij ook nog eens het meisje.

Schiettent van JTS Meeuw is een verfrissende, originele voorstelling waarin het sterke spel van de acteurs, de strakke regie en de vlotte teksten als puzzelstukjes in elkaar vallen.