Recensie > Intieme vertelkunst in ‘In Leafde’ van Tryater

In Kunst & Cultuur, Theater by Redactie

Door Rozemarijn Strubbe
Foto’s door Sanne Peper

In Theater Sneek ging zaterdagavond 11 oktober de voorstelling In Leafde van Tryater in première. De eerste toneelversie van de roman Bridges of Madison County van Robert James Waller in een prachtige Friese vertaling van Nynke Laverman. Regisseur Jos van Kan koos voor een verrassend perspectief: een intieme vertelvoorstelling met in de hoofdrol Joke Tjalsma, die schittert in haar debuut bij Tryater.

De verfilming van het boek is bij het grote publiek bekend. De broeierige scènes tussen Clint Eastwood en Meryl Streep hebben we opgenomen in ons collectieve geheugen. Het was de droom van Jos van Kan om de roman op het toneel te brengen. Hij koos ervoor om niet de film na te spelen, maar vanuit het perspectief van de kinderen het verhaal te vertellen.

Vanuit het graf

In de voorstelling vertelt Francesca over haar liefdesaffaire met Robert Kincaid via een dagboek, dat ze na haar overlijden heeft nagelaten aan haar kinderen. Robert Kincaid was een fotograaf die in het dorp kwam om foto’s te maken van de plaatselijke bruggen. Haar man en kinderen waren destijds voor een paar dagen naar de veemarkt. Michael en Carolyn, worden voor het eerst geconfronteerd met het geheim van hun moeder. Francesca vindt het moeilijk om hen dit te vertellen: “Mar it moat. Der is wat, dat te sterk en te moai is om mei it grêf yn te nimmen.” Ze wenst vurig dat Michael en Carolyn ook ooit zo’n intense liefde mogen beleven.

Frustratie en verlangenIn leafde 02 © Sanne Peper

Gespeeld door Eelco Venema en Nynke Heeg, laten de kinderen met subtiele demonstratieve handelingen merken hoeveel moeite ze hebben de geheime liefdesaffaire van hun moeder te accepteren. Door het uitblazen van de kaarsen op tafel of het uitzetten van de radio. De frustratie is ook te voelen in hun tekstbehandeling, die soms wel wat geforceerd overkomt.

Joke Tjalsma schittert als Francesca. In haar stille spel lijkt ze bijna afwezig, verloren in een andere tijd, maar trekt haar fysieke aanwezigheid nog altijd de aandacht van het publiek. Als ze vertelt komt het verhaal voor onze ogen tot leven. Hierdoor maakt het niet uit of het publiek de voorstelling vergelijkt met de film, omdat de herinneringen aan de filmbeelden alleen maar ondersteunend werken.

Eenvoudig en effectief

Geluiden roepen beelden op van het uitgestrekte Amerikaanse platteland. De muziek uit de kleine radio brengt het publiek direct in de kleine keuken van de boerderij. De vormgeving is eenvoudig, maar effectief. In het ouderlijk huis is alles voorzien van witte kleden, alsof het leven verdwenen is uit het huis. Gaandeweg de voorstelling worden de kleden verwijderd. De muren en meubels zijn voorzien van uitgesneden teksten uit het dagboek. Het hele huis ademt het verlangen van Francesca.

Intieme vertelkunst

Van Kan laat zien wat verlangen met je kan doen. Hoe je dat kunt koesteren en er op kan teren. Een dappere keuze om de iconische film als intieme vertelvoorstelling op toneel te brengen. Deze vorm is zeer geschikt voor de kleine zalen van de dorpshuizen in Friesland, maar door de kracht van de vertelkunst van Joke Tjalsma houdt In Leafde ook het publiek in de grote zaal in haar greep.

De voorstelling gaat eerst op reis door de provincie, maar is op 13 november te zien in Stadsschouwburg de Harmonie en op 18 december in eigen huis bij Tryater.  Kijk voor de speellijst op http://www.tryater.nl/nederlands/voorstellingen/actueel/in-leafde/


Rozemarijn StrubbeRozemarijn (27) heeft haar eigen CultuurBureau waarmee ze als onderzoeker, verslaggever, projectorganisator en regisseur actief is in de kunstsector. Ze studeerde Theaterwetenschappen aan de UvA en Kunst, Cultuur en Media een de RUG. Als redacteur voor MNSKP deelt ze graag haar passie voor theater met recensies van interessante voorstellingen, interviews met makers en uitdagende achtergrondartikelen.