Pier Pander Museum: waarom je er heen moet

In Expositie, Kunst & Cultuur by Alwien de Boer

Waarom ben ik hier nooit eerder geweest? Ik ben in de Prinsentuin en de deur van het Pier Pander Museum staat uitnodigend open. Pier Pander: beeldhouwer, de Wilhelminamunt en de tempel, verder kom ik niet qua kennis over deze man. De hoogste tijd voor een nadere kennismaking. En wat het bezoekje aan dit museum extra leuk maakt is de aanwezigheid van de expositie ‘De Onschuld Voorbij’ – Mata Hari re-photographed van Tjibbe Hooghiemstra.

Prinsentuin als decor

Bij binnenkomst valt meteen op hoe mooi het zonlicht door de grote ramen van het museum valt. Het museum geeft het werk weer van Pier Pander, een Friese schippersjongen uit Drachten die uitgroeide tot een van de belangrijkste kunstenaars van zijn tijd. De beelden en portretten komen prachtig uit tegen het decor van de Prinsentuin en voorbijvarende bootjes.

Pier Pander tempel

In de Pier Pander tempel staat de laatste artistieke erfenis van de kunstenaar: een groep van vijf beelden. Leuk weetje is dat er in de zoektocht naar een geschikte plek voor deze tempel zelfs het Vondelpark in Amsterdam genoemd is. Uiteindelijk werd vijf jaar na de dood van Pier Pander de tempel in Leeuwarden geopend, op loopafstand van het museum. De vijf beelden symboliseren samen de scheppingskracht van de kunstenaar. Ik lees hoe Pier Pander dat zag: een kunstwerk ontstaat omdat de ziel geraakt wordt door schoonheid, waarna men een idee vormt hoe deze schoonheid kan worden uitgebeeld, maar voor de uitvoering daarvan is geestelijke moed en kracht nodig. Mooi hoe universeel en actueel dat eigenlijk is.

Mata Hari

Ondertussen leefde Mata Hari in dezelfde tijd als Pier Pander een compleet ander leven. De overeenkomst tussen de tijdgenoten is hun fascinatie voor het menselijk lichaam. Terwijl Pier Pander in Rome werkt aan zijn beeld De Dageraad/Aurora, start Mata Hari (‘Oog van de dageraad’) in Parijs haar carrière als exotisch danseres. De bekende prentenbriefkaart uit 1905 waarop Mata Hari in een verleidelijke pose staat afgebeeld was voor kunstenaar Tjibbe Hooghiemstra het uitgangspunt voor zijn tentoonstelling De Onschuld voorbij. De foto’s zijn te zien als zomertentoonstelling in het Pier Pander museum. Iedere foto is een detail van de prentenbriefkaart. Wazige, mysterieuze en haast psychedelische foto’s. Je ziet de foto’s hier bij elkaar, maar als je ergens een losse foto uit deze serie zou zien, dan herken je nog steeds Mata Hari daarin. Het geeft aan hoe bijzonder haar beeltenis is, zelfs na honderd jaar.

De charme van een klein museum

Waar je in een groter museum overweldigd kunt worden door de hoeveelheid kunst, geeft een klein museum gewijd aan slechts één kunstenaar, je het idee dat je echt kennis maakt met van de kunstenaar en zijn werk. En dit op zo’n mooie plek in de stad. Het is de charme van een klein museum.

ALWIEN DE BOER


Het Pier Pander Museum is in de zomermaanden op zaterdag en zondag geopend van 13:00 – 17:00. De expositie De onschuld voorbij – Mata Hari re-photographed van Tjibbe Hooghiemstra is te zien tot 1 oktober 2017.