Ontwakend Landschap: uitzonderlijke ervaring

In Beleven, Evenementen by Elke Verwoerd

Zelden heb ik dit moment beleefd. Doorgaans leef ik in de waan van de dag, alle gemakken voor lief nemend. Ik sta op na tig keer op snooze te hebben gedrukt. Ik douche, ga naar m’n werk en doe achteloos m’n boodschappen in de dichtstbijzijnde supermarkt. En dan dit, in de sereniteit van de nacht, sterren die met het zakken van de zon één voor één aan de hemel verschijnen. De zachte nevel over de velden met een enkele kikker die kwaakt. Wakker worden in het ochtenddauw, fluitende vogels en de opgaande zon die kriebelt op je huid. Een dankbaarheid overvalt me. Ik vraag me af: zijn we koning van deze wereld of mogen we immens dankbaar zijn dat we hierop mogen bestaan?

Cultural Diversity is één van de thema’s van Culturele Hoofdstad en in het kader hiervan is Ontwakend Landschap één van de belevenissen. Gisteren bewoog ik me naar Workum voor een driegangendiner bestaand uit enkel lokale producten, samengesteld door het Slow Food Youth Network en een aangrijpende voorstelling over het boerenleven. Hierna sliep ik met een gezelschap in het beschermde en normaal niet toegankelijke natuurgebied Warkumerwaard.

Koning van het Grasland [Kening fan ‘e Greide]

Als stadskind is het leven op het land ver van m’n bed. Dat boeren het moeilijk hebben lees ik af en toe wel in het nieuws. Het is hard werken, ongetwijfeld. Maar dat het alles behalve te romantiseren is, blijkt wel uit de openluchtvoorstelling Koning van het Grasland. Gebaseerd op een waargebeurd verhaal, vertelt het de situatie van een stel met een melkveehoudersbedrijf ten tijde van de MKZ-crisis in 2001. Het stel tracht zich staande te houden in de onverschilligheid van de economie. De boer die een nest van grutto’s op z’n erf met hart en ziel wil bewaken en zich ondertussen onrustig afvraagt of biologisch boeren niet de toekomst heeft. Z’n vrouw die stressvol de administratie probeert bij te houden en gek wordt van alle vergunningen en eisen waaraan moet worden voldaan. Het drijft hen verder en verder uiteen. En dan als klap op de vuurpijl hun koeien die moeten worden afgeslacht; hun levenswerk. Een drachtige koe die met een stroomstoot werd afgemaakt maakt dat ik even op m’n lip bijt.

Ik vind het altijd maar even afwachten hoe een theaterstuk valt, maar deze acteurs weten de onmacht en de wanhoop formidabel over te brengen. Het is een schrijnend schouwspel, waardoor je met een weeïg gevoel in je maag je afvraagt wat de toekomst gaat brengen voor de boeren.

Avondglorie

Na de voorstelling lopen we onder begeleiding van een gids van het Fryske Gea naar onze slaapplek. We wandelen over de dijk, met uitzicht op het IJsselmeer en een overweldigend fotogeniek landschap in de ondergaande zon. Bij aankomst staan er één- en tweepersoonstentjes voorzien van een matras, kussen en slaapzak. Met een drankje zitten we nog fluisterend voor onze tenten met zo min mogelijk licht om de natuur niet te verstoren. Vier meiden zingen zacht meerstemmig als afsluiter van de avond.

Ochtendgloren

De volgende ochtend wordt iedereen rond kwart over vijf wakker gemaakt door de zachte natuurgeluiden en een gedicht dat wordt voorgedragen.

Nu zeg ik er wel in alle eerlijkheid bij dat ik een behoorlijke slaper ben en er dwars doorheen ben geslapen. Waar wekkers niet zijn toegestaan, ben ik ook enkel met een misthoorn wakker te krijgen. Gelukkig werd ik door een opmerkzame Fryske Vlogger wakker gemaakt. M’n ontwaken verliep in dezen alles behalve kalm toen ik direct de tent uitschoot en pal door een fotograaf van de Leeuwarder Courant werd gekiekt met m’n haar alsof een vogel zich erin zou nestelen en m’n gulp op half zeven. Ik houd m’n hart vast.

Afijn, dat terzijde. Het verfrissende uitzicht geeft je alles behalve een ochtendhumeur. We lopen wederom met een gids door de natuur. De zon lacht ons tegemoet. We zien hazen, grutto’s, tureluurs en leeuweriken. We eindigen bij de ontbijttafel met lokale lekkernijen, vers sap, meer dan vers brood, eigen gemaakte boter en jam en – niet zo lokaal, maar erg belangrijk in deze ochtendvreugde – goede koffie.

Ontwakend Landschap is een uitzonderlijke belevenis. Het is een verrassende, serene schoonheid om te ervaren, zelfs – of misschien vooral – als je geen ochtendmens bent. De theatervoorstelling verdiept. Ontwaken in beschermd natuurgebied doet je op bijzondere en toch natuurlijke wijze beseffen: we zijn geen koning van het landschap. Maar we zijn de koning te rijk mét dit landschap.

ELKE VERWOERD


Op 8 juli is Ontwakend Landschap nogmaals te beleven in Haskerdijken, natuurgebied De Lytse Deelen. Meemaken? – Doen hoor! – Reserveren kan hier