Leeuwarder schreef Texaanse geschiedenis

In Geschiedenis, Stadse Zaken by Lotte Knoppien

Door Lotte Knoppien

De geschiedenis van Leeuwarden gaat intussen al honderden jaren terug. Van florerende handelsstad aan de vroegere Middelzee tot residentie van de Friese Nassau’s. De verhalen over de mislukte Oldehove en Mata Hari’s buitenlandse avontuur met slechte afloop kennen we allemaal wel. Ook weet het gros van de Leeuwarders dat M.C. Escher geboren is in het huidige Princessehof. En dat er in de Tweede Wereldoorlog verzetsstrijders geweldloos uit de Blokhuispoort bevrijd zijn, is geen verrassing meer.barondebastrop

Het verhaal van belastinginner Philip Hendrik Nering Bögel is een minder bekende. Deze meneer woonde rond 1790 in het Heer Ivohuis, op de hoek van de Grote Kerkstraat en het Heer Ivostraatje. Het pand staat er nog: nu is er De Brasserie gevestigd. Hij woonde hier een aantal jaren met zijn echtgenote en kreeg vijf kinderen. Maar op 3 mei 1793 kwam hij niet meer opdagen op zijn werk. De beste man leek van de aardbodem verdwenen. Maar waarom? Het provinciale bestuur van Friesland ontdekte al snel dat er 250.000 gulden uit de gemeenschapskas was verdwenen. Dat de man die dat geld zelf had geïnd ineens met de noorderzon vertrok, was natuurlijk verdacht.

De man ‘van middelmatige Groote, zeer Gezet, Bleek van Weezen, Breed van Voorhooft en dun van Hair op de Kruin van ’t Hooft, zynde in het byzonder kenbaar door een gebrek aan de Regter Hand’ werd in heel de provincie gezocht. Voor de gouden tip die leidde tot zijn arrestatie werden ‘1000 Hollandsche Ducaten’ uitgeloofd. Maar Philip was niet dom en veranderde zijn naam. Voortaan ging hij als Felipe Enrique Neri, Baron de Bastrop door het leven. Om de pakkans nog verder te verkleinen scheepte hij in aan boord van een schip naar Amerika, waar hij tien weken later aankwam.

Na omzwervingen door Pennsylvania en Louisiana vestigde Baron de Bastrop zich op de plek die wij nu kennen als Texas. Daar stichtte hij een kolonie en maakte hij zich sterk voor betere wetgeving wat betreft immigratie. Zonder zijn inspanningen zou Texas nooit zijn bevolkt door buitenlandse kolonisten en zou de staat niet bestaan in zijn huidige vorm.

Uiteindelijk overlijdt hij in 1827, in Mexico. Platzak, maar als een invloedrijk man. In onze provincie werd hij verguist en gezocht vanwege zijn vermeende misdaden, maar in Texas kreeg hij het voor elkaar een nieuw bestaan op te bouwen. Niemand wist van zijn roemruchte verleden in de Friese hoofdstad. Totdat rond 1950 de ware identiteit van Felipe Enrique Neri, Baron de Bastrop werd ontmaskerd. Ondanks zijn bevlekte blazoen heten er in Texas en Louisiana nog steeds plaatsen Bastrop en prijkt zijn naam op een herdenkingsmonument in een van die plaatsen. Of het vertrek naar Amerika, zijn politieke carrière aldaar en de stichting van de staat Texas daadwerkelijk zijn gefinancierd door het geld van de Leeuwarder belastingbetaler staat tot op de dag van vandaag niet onomstotelijk vast.

Bron: Gemeentearchief Leeuwarden