ITGWO: WRITE HERE, WRITE NOW

In Interview by Redactie

Door Anne-Flore Muller
Foto’s: Piter Hettinga

 

Het blijkt nog een hele klus om drie drukbezette en creatieve geesten tegelijk aan tafel te krijgen voor een gesprek op festival Into The Great Wide Open, maar na het tellen van duizenden regendruppels en het drinken van vele koppen koffie, is het me dan toch gelukt: ik spreek met theatermaker Gerard van Kamphout, documentairemaker Mischa Pekel (Omroep Human) en Peter Boersma (Into The Great Wide Open en LabVlieland). Zij zijn het markante trio achter Write Here Write Now, een project dat experimenteert met nieuwe vormen om onderzoek te presenteren.

We schuilen bij het zwembad, vlakbij het productiehuis van het festival. Het is er leeg, er ontbreken gillende kinderen en onze stemmen galmen door de open ruimte. De rust lijkt de drie mannen goed te doen.

Hoe is jullie samenwerking tot stand gekomen?

“We hebben vorig jaar tijdens dit festival voor het eerst samengewerkt. Voor LabVlieland houden we ons bezig met verschillende aspecten van duurzaamheid en we vinden dat de journalistiek daar ook onder valt.” Dan gaat de telefoon. Peter kijkt ietwat geïrriteerd richting zijn tetterende smartphone, excuseert zich en loopt weg. Mischa vervolgt: “Destijds was er alleen sprake van een workshop en nu zijn we een stap verder gegaan. We zijn bij elkaar gekomen op het festival Here Comes The Summer om de zaken grootser aan te pakken. Alle deelnemers van het project Write Here, Write Now waren toen ook al aanwezig.”

Wat houdt het project precies in?

“We hebben met studenten van de masteropleiding Journalistiek aan de UvA vijf clubjes gevormd. Ieder clubje onderzocht een eigen aspect van duurzaamheid. Om de uitkomst van het onderzoek interessant te maken voor een groot publiek, heeft Gerard hiervan een theaterstuk gemaakt.”

Valt onderzoeksjournalistiek dan te combineren met theater?

“Voor ons is het een uitdaging om journalistiek onderzoek nu eens op een andere manier te presenteren, in dit geval met behulp van theater. Journalistiek gaat heel erg over feiten; door het volgen van bepaalde regels kom je bij ‘de waarheid’. Theater gebruikt de waarheid juist op een heel andere manier. Dat maakt het heel spannend om de twee disciplines te combineren. Write Here, Write Now is een poging om journalistiek onderzoek op een nieuwe en toegankelijke manier aan de man te brengen.”

Denken jullie dat deze vorm van journalistiek vaker gebruikt zal gaan worden?

“Ik denk het wel. Echt. Dat heeft te maken met festivals zoals deze, maar ook met bijvoorbeeld Lowlands, waar eveneens allerlei nieuwe projecten gaande zijn. Dit is simpelweg een nieuwe manier om mensen niet alleen te vermaken op een festival, maar ze ook te informeren en wellicht zelfs bewust te maken van bepaalde zaken. Het is een zoektocht naar een nieuwe wijze van informatie overbrengen en een discussie starten.”

Waarom duurzaamheid?

Mischa barst los. Hij lijkt een duidelijke mening te hebben, maar kiest zijn woorden nauwkeurig. “Ik vind het fijn om kennis over te dragen. Dat kan kennis over duurzaamheid zijn, maar ook iets anders. Zolang ik maar kennis kan overdragen en genres kan combineren.” Peter vervolgt, op een meer bevlogen manier: “Voor mij is het persoonlijker en komt het voort uit mijn werk bij het festival. Omdat ITGWO op een eiland plaatsvindt, moet je veel improviseren. Ik heb kinderen en voel me verantwoordelijk, daarom ben ik heel kritisch naar de wereld toe. Eigenlijk vind ik dat we het niet zo best doen. Daar wil ik graag iets aan doen, al besef ik maar al te goed dat ik weinig kan veranderen in mijn eentje.”

Gerard vult aan: “In Nederland is duurzaamheid zo moeilijk, omdat alles hier op een financiële manier bekeken wordt. Dit doen ze in Duitsland veel minder. Hierdoor lopen ze echt tientallen jaren op ons voor, wat duurzaamheid betreft. De les die we daarvan kunnen leren is dat je niet alles vanuit financieel opzicht moet bekijken, maar het groter moet trekken dan dat.”

Duurzaamheid. Het is een lastig onderwerp dat vaak misbruikt lijkt te worden om publiciteit te genereren voor allerlei doeleinden. Althans, dat is de mening van de mannen waarmee ik aan tafel zit. Al snel komt het gesprek dan ook op een ambitieuze doelstelling van Vlieland: in 2020 wil het eiland energie-onafhankelijk te zijn.

Denken jullie dat dit haalbaar is? Vlieland energie-onafhankelijk?

“Er is een gemeenteraadslid die op camera zegt dat het niet haalbaar is. Dat vind ik erg jammer. Er is onderzoek gedaan en als je energie-onafhankelijk wil zijn, wat zeker haalbaar is, moeten er zonnepanelen komen en minstens twee windmolens geplaatst worden. Dat is een teer puntje waar veel tegenstanders over vallen, maar ik vind dat we ergens moeten beginnen.”

WRITE HERE WRITE NOW - 1

De volgende ochtend zitten er aardig wat slaperige vroege vogels in de zaal van de Bolder, waar de voorstelling Write Here, Write Now te zien is. De geur van verse koffie zorgt ervoor dat zelfs de ogen van de harde werkers helder om zich heen kijken. De voorstelling bestaat uit vijf korte presentaties in verschillende uitingsvormen. De losse delen worden aan elkaar gepraat door een acteur. Informatief is het eindresultaat zeker, maar een aantal technische foutjes verraden dat het gebrek aan tijd het project parten speelt.

“Ik ben wel tevreden, maar zoals met iedere uitdaging gaan er dingen mis,” oordeelt Peter. “Zo ook vanmorgen. Het was naar mijn idee nog iets te veel een schoolpresentatie in plaats van een volwaardig theaterstuk, maar ik denk wel dat de boodschap is overgekomen.” Hij haalt zijn zwart omrande bril van z’n neus en wrijft in zijn vermoeide ogen. Dan gaat zijn telefoon. Alweer. Want de voorstelling is dan wel geweest, het festival is pas net begonnen.

WRITE HERE WRITE NOW - 6 WRITE HERE WRITE NOW - 5 WRITE HERE WRITE NOW - 4 WRITE HERE WRITE NOW - 3 WRITE HERE WRITE NOW - 2WRITE HERE WRITE NOW - 7