Interview met Zen, Raymond en Tim van theatercollectief Illustere Figuren

In Interview, Theater by Redactie

Het jonge theatercollectief Illustere Figuren gaat dit weekend in première met de voorstelling ‘NS zet Bussen in’, geïnspireerd door een artikel over zelfmoord. Met deze voorstelling willen ze het thema ‘suïcide’ uit de taboesfeer halen en bespreekbaar maken. Deze week speelt het collectief eerst een aantal try-out tijdens de Sneak Previews van Tryater. Rozemarijn Strubbe ging in gesprek met regisseur Zen Roorda en acteurs Tim Verbeek en Raymond Muller over de voorstelling en het ontstaan van het collectief.


Door Rozemarijn Strubbe
Foto’s: Froukje de Jong

Hoe gaat het met jullie een dag voor de Sneak Previews?

Zen Roorda

Zen Roorda

Zen: “We zijn vrij rustig. Het gaat goed. We hebben veel doorlopen voor publiek gedaan, dus dat is heel fijn. Gisteren was een hele slechte dag, maar dat hoort er denk ik ook bij. Maar ik heb er veel vertrouwen in. We moeten nog wat dingen aanscherpen, zodat er wat meer een flow in komt.”

Tim: “We moeten het ook niet dood repeteren, maar we zijn allemaal een beetje perfectionistisch, dus het moet zo goed mogelijk.”

Raymond, jij vond een artikel in de krant over een man die een vrouw wilde helpen die op het spoor stond, maar daarbij zelf om het leven kwam. Waarom wilde je hier een voorstelling over maken?

Raymond: “Het artikel riep allerlei vragen bij mij op. Wat zou ik doen in zo’n situatie? Zou degene die het overleeft een enorme druk voelen om te leven of juist om dood te gaan? Toen ik het aandroeg bij de jongens ontstond er direct een discussie over suïcide en riep het verschillende emoties op. Dat leek mij een goed vertrekpunt om te starten. Niemand praat er echt over, maar het voelt alsof mensen er wel heel graag over willen praten. Als je het onderwerp aansnijdt, komt er heel veel los. Allemaal ervaringen, meningen en vooroordelen.”

Tim Verbeek

Tim Verbeek

Jullie hebben veel onderzoek gedaan naar de thematiek. Hoe hebben jullie dit aangepakt?

Zen: “We hebben samen alle documentaires gekeken die we maar konden vinden over het onderwerp. Daarna zijn we boeken gaan lezen en hebben we onze kenniskringen gebruikt om deskundigen te vinden op dit gebied. Zo kwamen we terecht bij Jos de Keijser, een klinisch psycholoog en psychotherapeut. Hij is gespecialiseerd in rouwverwerking bij suïcide. Zo kom je langzaam terecht in die wereld en konden we met nabestaanden praten en een treinconducteur.”

Hoe kom je daarna tot een voorstelling?

Tim: : “We hebben allemaal veel geschreven over dingen die ons fascineerden over de thematiek. Uiteindelijk hadden we een hele wand vol blaadjes met teksten en beelden. Dat wordt dan in een soort wasmachine gegooid: daar worden dingen uitgehaald, dingen worden vergroot, verkleurd en veranderd. Zen beslist als regisseur uiteindelijk over het script.”

Zen: “In het begin is alles super letterlijk en dan komt langzaam de subtekst erbij; wat we er mee willen zeggen. We hebben zes weken gerepeteerd, waarvan de eerste drie weken gebruikt zijn om te experimenteren. De constructie die we nu hebben is er pas sinds twee weken.”

Tim: “Het is soms heel frustrerend dat je zolang een open blik houdt, aan het zwemmen bent en je afvraagt wanneer je vaste grond onder je voeten krijgt. Het is ook pas sinds twee weken dat we weer lief voor elkaar zijn. We moesten onze frustraties naar elkaar uitspreken. Af en toe ben je er dan een beetje klaar mee. Sinds twee weken, nu het vorm krijgt, geeft het weer energie.”

Wat willen jullie met deze voorstelling bereiken?

raymondmuller

Raymond Muller

Raymond: “Een paar weken geleden wilden we laten zien dat contact helpt tegen zelfmoord, maar nu denken we dat het al goed is als mensen er over gaan praten. Dat er iets losgemaakt wordt. Het is niet de bedoeling om te provoceren. De insteek is meer om tot dialoog te komen en een andere zienswijze te tonen. Dat het een grijs gebied is.”

Zen: “We zijn allemaal ontwikkeld in onze visie op het onderwerp. Kijken er meer met een open blik naar. In de voorstelling zie je twee mannen die worstelen en zich ontwikkelen, die soms bij elkaar komen en soms niet. We tonen niet wat goed of slecht is, maar wat er gebeurt tussen die twee mannen.”

Wat verwachten jullie van de Sneak Previews?

Raymond/Tim:“Goud, rozen, vijf sterren!”

Raymond: “Ik hoop dat mensen naar ons toe komen en het tof vinden wat we hebben gemaakt en dat we het thema aanboren.”

Tim: “Mee eens. En artistiek hoop ik ook dat mensen het een interessante mooie voorstelling vinden. Of het iets is dat we kunnen presteren, waar we mee door kunnen gaan.”

Zen: “Ik hoop dat de voorstelling blijft hangen bij mensen, dat wanneer ze weer in aanraking komen met het onderwerp, ze dan denken dat het een minder zwart gebied is.”

De Sneak Preview zien? Win hier vrijkaarten voor de voorstelling op zaterdag 29 november om 19:30u in Tryater door deze post te liken & te delen! 

Hoe is de naam Illustere Figuren ontstaan?

Zen: “Raymond heeft de naam bedacht. Het sprak tot zijn verbeelding. Wij associeerden illuster als iets ‘duisters’, maar toen we de term opzochten, bleek dat het ‘hoogwaardigheidsbekleders’ betekent. Hele belangrijke mensen dus. Dat maakt het dubbel komisch. Niemand kent ons nog, maar we heten al wel Illustere Figuren.”

Hoe is de rolverdeling in de groep en wat is jullie manier van werken?

Tim: “We zijn echt een collectief. Het streven is om alles gelijkwaardig te doen, maar in een theatraal proces bestaat geen democratie. Dat werkt gewoon niet. Als je in een project werkt is het verstandig om een goede taakverdeling te hebben. Daarin hebben wel allemaal zo onze voorkeuren en specialisaties.”

Zen: “We zijn nog heel erg zoekend. Af en toe hebben we een weekend waarin we kunnen experimenteren. Dan kunnen we al onze talenten benutten, maar wel samen een richting in werken. Soms werken we heel erg via compromissen naar een gezamenlijk product en een andere keer sluiten we juist geen compromissen en wordt iedereen uit zijn comfortzone gehaald, waardoor we iets heel nieuws uitproberen.”

Hoe zijn jullie onder de vleugels van Tryater terecht gekomen?

Tim: “Raymond speelt als acteur bij Tryater en ik was vorig regieassistent bij een project van Ira Judkovskaja (artistiek leider Tryater). Tijdens gesprekken over onze voorstelling bood zij ons aan om deel te nemen aan het satellietprogramma van Tryater, waarbij jonge theatermakers de kans krijgen om een voorstelling te maken onder professionele begeleiding van Tryater. Die kans hebben we met beide handen aangegrepen.”

Raymond: “Het is heel lastig om speelplekken te vinden en naamsbekendheid te krijgen. Aan een netwerk ontbreekt het ons niet, door de projecten die we bij verschillende toneelgezelschappen hebben gedaan, maar met zo’n stempel van Tryater gaan er weer andere deuren open. Dat is wel heel waardevol.”