Kunstenaar Bouke Groen

In Interviews, Kunst & Cultuur by Marit de Weerd

Door Marit de Weerd

Een zilverkleurige kubus van waterleidingen die uitmondt in een kraantje. Wie de afgelopen jaren op Welcome to the Village is geweest, kan dit fascinerende object bijna niet gemist hebben. Het werk draagt de naam ‘De Bron’ en is gemaakt door beeldend kunstenaar Bouke Groen. Een andere opvallende installatie die Groen samen met goede vriend Jerke Mulder ontwikkelde, was te zien op Into the Great Wide Open: een systeemplafond met tl-buizen, opgehangen midden in het bos.

Nieuwsgierig naar de gedachten en de persoon achter deze kunstwerken, zocht ik Bouke op in zijn atelier aan de Nylansdyk. Schommelend op een hangende gymnastiekbank voerden we een inspirerend en veelomvattend gesprek over zijn werk, kunst en het kunstenaarschap.

Hoe ben je de kunstenaar geworden die je nu bent?

Foto door Anna Span

Systeemplafond in het bos op ITGWO [Foto door Anna Span]

,,Ja, dat is altijd een beetje moeilijk te zeggen wanneer zoiets begint. Er zijn meerdere momenten. Maar één ervan had er mee te maken dat ik werk deed dat ik niet wou doen. Ik heb twee horeca opleidingen gedaan en na een paar jaar kwam ik er eigenlijk achter dat ik dat helemaal niet wilde. En wat je dan wel gaat doen, is dan even de vraag.” Groen is in die tijd al langer creatief bezig : ,,Het was handig dat ik vrienden had die ook creatief waren. Zij pakten mijn interesse op en stimuleerden me.”

Bouke verblijft vervolgens een paar maanden bij een oom en tante in de Beemster en verdiept zich daar in het maken van keramische beelden. Hij doet toelating op de Kunstacademie in Groningen en wordt aangenomen. Het ambacht keramiek laat hij in het eerste jaar uiteindelijk vallen. Bouke: ,,Toen ben ik veel meer installaties gaan maken. Videokunst, audiowerk. Ik ben wat ‘nieuwere’ stijlen gaan proberen en veel conceptueler gaan werken.”

Kunstwerk 'De Bron' op  WTTV

Kunstwerk ‘De Bron’ op WTTV

Kun je iets vertellen over het werk dat je nu maakt?

,,Sinds een jaar of twee worden de directe leefomgeving en het huis steeds belangrijker. Ik heb een aantal werken gemaakt die steeds duidelijker een bepaalde richting geven aan het ‘onderzoek’ dat ik doe. Dat onderzoek gaat erover hoe door een hoge mate van comfort het contact met onze directe leefomgeving op de achtergrond raakt. Een werk dat daarvoor bepalend is geweest is ‘de Bron’. De waterleiding die ik daarvoor heb gebruikt is materiaal wat we goed kennen en dat we veel gebruiken. Maar het is eigenlijk op de achtergrond geraakt. We houden ons er niet mee bezig, want het werkt gewoon, er komt altijd water uit de kraan. Daar gaan we vanuit. We kunnen erg leunen op dat alles constant werkt in Nederland. Dat heb jij vanochtend ook gedaan. Je bent je bed uitgestapt, hebt als het goed is gedoucht, koffie gezet, je tanden gepoetst, een glaasje water genomen. Je hebt in korte tijd ontzettend veel water gebruikt zonder dat je daar bij stil staat. En dat vind ik spannend.”

Wil je daarover bewustwording creëeren met je werk?

,,Nee, het gaat me niet om bewustwording, of de ‘groene gedachte’. Je moet natuurlijk wel een beetje letten op het watergebruik. Maar ik wil vooral mezelf triggeren. Onze omgeving raakt op de achtergrond omdat alles er precies is als we het nodig hebben. Stel dat op gezette tijden de elektriciteit niet werkt, dan ga je je er pas mee bezig houden. Als de verwarming het niet doet, dan ga je pas aan die verwarming voelen. Puur de fysieke omgeving, daar zijn we niet mee bezig. Ik merk daarin bij mezelf een soort gemis. Ik zie mijn omgeving niet. Ik snap het hele proces niet van hoe wij in relatie tot onze omgeving staan. Ik ben in mijn werk onderzoek gaan doen naar dat proces en dat doe ik door iets op de één of andere manier zo aan te passen dat het óf niet meer werkt, óf dat ik de vorm verander of dat je er iets anders van vraagt dan gebruikelijk.”

Wat zijn inspiratiebronnen voor je werk?

,,Er zijn kunstenaars die mij heel erg boeien. Olafur Eliasson bijvoorbeeld. Die bijt zich op een bepaalde manier ook vast in onze omgeving, maar dan meer op een bijna natuurkundige manier. Hij werkt veel met licht en hoe wij de wereld beleven. Olafur Eliasson kan heel ver gaan in zijn werk. Doordat hij een goede kunstenaar én een goede zakenman is heeft hij de kans om met grote budgetten te werken. Voor zijn al wat oudere werk ‘the Weather Project’ heeft hij bijvoorbeeld het plafond van de enorme Turbine Hall in het Tate Modern in Londen met spiegels bedekt, dat is nogal groots. Ik vind het te gek als kunstenaars zulke stappen niet schuwen.”

Wat zijn jouw ambities eigenlijk? Is er iets wat je graag zou willen realiseren?

,,Ik pas een beetje op met verwachtingen. Ik heb wel ambitie, dat wel. Maar ik vind dat ik nu beter kan focussen op goed werk maken dat binnen mijn mogelijkheden ligt. Aandacht is één van de belangrijkste gereedschappen van een kunstenaar en dat komt niet met jaren, maar met decennia. Dat moet je ontwikkelen. Als ik over tien jaar weet: dit is ongeveer de richting die ik op wil, dan ben ik heel blij. En als ik tien jaar later in de mogelijkheid ben om dat op heel veel plekken te kunnen doen en alles nog verder uit te diepen, dan vind ik dat te gek. Dat is een ambitie die ik heb, maar niet wàt.”

huize overvloed

Huize Overloed [Foto door Marthe Vroegop]

Op WTTV stond dit jaar ook ‘Huize Overvloed’ van Bouke. Hierin stelt hij onze primaire levensbehoeften aan de kaak en speelt hij met de relatie tussen water en lucht. Zie hierrr zijn uitleg hiervan. De komende tijd is Bouke zijn werk op diverse plekken te zien. Zo is hij onder andere betrokken bij de inrichting van Poppodium Neushoorn en ontwikkelt hij een installatie voor bij de voorstelling ‘Grûn’ van Tryater. En voor wie daar niet op kan wachten: nog tot midden augustus is er werk van Bouke Groen te zien bij de tentoonstelling Symposion te Gorinchem.