Vluchtelingen: kop uit het zand

In Actueel, Stadse Zaken by Elke Verwoerd

Door Elke Verwoerd

Vluchtelingen. Het liefst heb ik er geen mening over en denk ik er niet over na. Beelden doen me in alle eerlijkheid ook vrij weinig meer. Ongevraagd wordt er voor m’n neus gewapperd met foto’s van onthoofde kinderen tot verzopen peuters. Blijkbaar wordt er verwacht dat ik bij iedere foto stilsta en nadenk over dat arme leventje. Dikke doei, kan je me na 1,5 dag opdweilen. M’n emotionele betrokkenheid is daarmee lamgeslagen. Wat kan ik er dan aan doen als evenzo nietige sterveling? Ik haal maar even kort m’n kop uit het zand.

Stel nu, oorlog breekt uit in Nederland. De eerste bommen vallen. Ik schuil met m’n dochtertje van drie in de badkamer, houd haar dicht tegen me aan, terwijl zij huilend haar oren met haar handen bedekt. Ik kan niets meer voor haar doen dan haar vasthouden, gerust proberen te stellen, terwijl ik zelf wel kan janken van wanhoop en angst. Het huis schudt. Het licht knippert. M’n hart bonst. Dan wordt het stil. We overleven de aanslag. Ons huis staat nog, maar met ingeslagen ramen en een boel stof is de schade aanzienlijk.

Wat doe je dan? Pak je dan de stofzuiger of je koffer?

Discriminatie

Ik heb veel idiote reacties voorbij zien komen, waarbij vooral gesproken wordt over ‘ons Nederland’ en dat vluchtelingen hun heil maar elders moeten zoeken, want wat van ons is, is van ons en wij betalen belasting, hebben het al zo slecht en weet-ik-veel wat voor uitspraken al niet meer. Ten eerste betreft het discriminatie: de situatie waarbij personen wegens hun geslacht, ras, afkomst, godsdienst of levensovertuiging verschillend worden behandeld. In artikel 1 van de Nederlandse en artikel II-81 van de Europese grondwet staat héél duidelijk, waar zelfs de grootste imbeciel zich in kan vinden, een discriminatieverbod. Dus, meneer of mevrouw De Nederlander die zich zo discriminerend uitlaat over vluchtelingen: u, met uw fanatiek nationalistisch karakter, bent in strijd met de Nederlandse én Europese grondwet. Juist. Denkt u daar maar eens over na.

Ik refereer nog even aan de reacties op verdronken vluchtelingen die werden geplaatst op de facebookpagina van het nationalistische Nederland Mijn Vaderland, een pagina met inmiddels tegen de 173 000 volgers:

 

…Heer Schuurman… Zet u nu aan tot genocide?

Werkelijk… Hoe dan? Hoe haal je het in je zatte harses om dergelijke uitspraken te doen? Echt, wie bent u, meneer Schuurman? Waar komt u vandaan? Wie heeft u opgevoed? Was uw vader een NSB’er? Meneer Schuurman? Hallo? U slaat nu toch niet op de vlucht, meneer Schuurman?

Waar komt discriminatie vandaan?

Al eeuwenlang is Nederland een immigratieland. Honderden jaren waren de welvaart en tolerantie ten opzichte van godsdienstige en politieke denkbeelden sterke factoren die immigranten trokken. Daarnaast heeft hier, al evenzo lang, periodiek een tekort aan arbeidskrachten bestaan. Integratie is vaak goed gegaan, zeker wanneer de culturele verschillen klein waren. In Limburg waren al Duitse en Belgische mijnwerkers actief toen in de jaren ’20 Sloweense, Italiaanse en Poolse arbeiders werden aangetrokken.  De Rooms-Katholieke achtergrond van zowel de Limburgse bevolking als dat van de allochtonen maakte wel degelijk uit in hoeverre zij geaccepteerd en geïntegreerd raakten in Limburg. Zijn de culturele verschillen echter groter, door bijvoorbeeld een afwijkend geloof en andere levensstijl, ontstaan er gemeenschappen met gelijke achtergrond. Het contact met de dominante bevolking kan dan vermeden worden. Aanvankelijk doet de minderheidsgroep dat zelf, maar ook de omgeving doet het uit angst voor het ‘vreemde’. Of bijvoorbeeld omdat men economische concurrentie vreest. Dat kan weer leiden tot gettovorming en aan de andere kant tot discriminatie. We kunnen niet ontkennen dat we hier als Nederland ervaring mee hebben en daar niet altijd even tactisch mee om zijn gegaan. Volgens de wet zijn we dan allemaal gelijkwaardig, maar op straat gebeurt er dikwijls wat anders. Wat maakt dat iemand zich meer mens voelt dan de ander? Dat iemand meent meer recht te hebben op iets dan de ander?

Refereren en relativeren

Twee kinderen bij aankomst in Engeland

Ik moet even denken aan de grootschalige reddingsoperatie die negen maanden voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog plaatsvond. Het was een initiatief vanuit Groot-Brittannië nadat daar het nieuws ten gehore kwam over de Kristallnacht op 9 november 1938. De Britse regering gaf toestemming om Joodse kinderen tot 17 jaar in Groot-Britannië op te vangen in gastgezinnen: The Kindertransport. In negen maanden tijd reisden er bijna 10.000 Joodse kinderen naar Engeland. Kinderen uit Duitsland, Oostenrijk, Polen, Tsjechïe en Nederland. Mooi detail: de eerste trein die vertrok vanuit Wenen met 600 kinderen was een initiatief van de Nederlandse Gertruida Wijsmuller-Meijer, ‘tante Truus’. Zij werkte tot de laatste boot vertrok vanuit IJmuiden naar Harwich op 14 mei 1940. Dit was dezelfde dag als het bombardement op Rotterdam, waarna alle grenzen van Nederland dichtgingen. Heldendom, niet waar?

Wat nu als Groot-Brittannië had gezegd: ‘Nou, ehh, weet je, we hebben het hier zo zwaar, laat ze daar maar vluchtelingenkampen bouwen.’ Ik weet het niet, hoor, maar ik dénk dat dat niet helemaal goed zou zijn gegaan.

Een oplossing heb ik niet voor die massale vluchtelingenstroom en dat laat ik ook graag aan de experts over. Wel vermoed ik sterk dat we aan de voet staan van een grootschalige revolutie. Één die, net als voorgaande revoluties, gepaard gaat met chaos. Een chaos die een beroep doet op eenieder om anders te denken en te handelen. Staan we aan de voet van een derde wereldoorlog? Het zou toch verdomde jammer zijn. Deze kleine aardkloot met een slordige 510 miljoen vierkante kilometer is óf van niemand óf van iedereen. En dan slaan we elkaar straks weer de hersens in om, tja, om wat eigenlijk?

En weet je, jongens, uiteindelijk… wat ben ik gelukkig! Dat ik op een plek geboren en opgegroeid ben waar vrede is, waar ik me tegoed mag doen aan de Italiaanse, Franse, Thaise, Indonesische, Chinese, Japanse en Indiase keuken, waar ik, als vrouw zijnde, stemrecht heb en zelfbeschikking, dat ik de vrijheid heb om te denken, om geen geloof aan te hangen. Verdomme, wat word ik als volwaardig mens beschouwd, wat word ik menswaardig behandeld. M’n welvaart afpakken? Gast, ik heb alle rijkdom in de wereld en ik gun iedereen die rijkdom. Waar culturen samenkomen is geen ruimte voor nationalisme. Ik ben geen Nederlander, ik ben een wereldburger. En ik sta voor de menswaardige behandeling van mijn mede-wereldburgers.


_VWF9797 Elke (28) kan af en toe lekker diep nadenken en zich vanalles afvragen. Met enige humor en relativeringsvermogen schrijft ze over de onderwerpen die haar op dat moment bezighouden.