Duurzaam in Het Dorp

In Evenementen, Expositie, Inspiratie, Interview, Kunst & Cultuur by Marit de Weerd

Door Marit de Weerd

Iedereen weet dat je op Welcome to the Village kunt genieten van ‘happy vibes’, fijne muziek, bijzondere performances en lekker, maar verantwoord eten. Ook onlosmakelijk verbonden met het festival: Het Dorp. Hier zijn projecten te zien die innovatieve oplossingen creëren voor duurzaamheidsproblemen. Marit ging op veldonderzoek en spreekt de makers van drie opvallende initiatieven.

De Energiecentrale

Aan het begin van Het Dorp staat een steiger. Daarachter een groot gewicht dat tandwielen aandrijft. Beeldend kunstenaar Robbert van der Horst staat klaar met zijn lasapparaat.

Wat ben je aan het doen?
‘Ik las dit wiel er weer aan, want het is gisteren afgebroken. We hadden het niet goed gemaakt. Maar dit is Het Dorp: de plek waar we dingen uitproberen. Het gaat er niet alleen maar om dat het af is, maar dat je een aanzet geeft tot iets.’

De Energiecentrale is een installatie waarbij een groep mensen een gewicht van 1000 kilo omhoog brengen door aan een touw te trekken. Als het gewicht valt, draaien de tandwielen. Dit drijft een dynamo aan waardoor elektriciteit ontstaat. Robbert wil een mini-drone aansluiten op de elektriciteit, zodat die vervolgens vliegt.
_MG_0434

Door Josan Annabel

It’s all about kracht

Robbert: ‘De drone is de kers op de taart! We hebben straks een machine gemaakt die door middel van menselijke kracht energie creëert. Als het gewicht valt, wordt die kracht omgezet in kinetische energie. Die energie wordt vervolgens omgezet in elektriciteit. Waarmee de drone dan eigenlijk weer ontsnapt aan de zwaartekracht. Het is bijna poëzie!’

Wat is het doel van dit project voor jou?
‘Het principe van de installatie niet heel efficiënt. Je hebt heel veel kracht nodig om 1000 kilo omhoog te brengen en je houdt er uiteindelijk maar weinig energie aan over. Deze installatie zal dus niet het energievraagstuk oplossen. Voor mij is dit vooral een project dat vragen stelt, in plaats van dat het antwoorden geeft. Ik vind dat het leukste wat er is! Mensen gaan er daardoor over nadenken, en zelf kom je ook aan de grenzen van je denken terecht. Een vraag die ik mezelf stel is: wat maakt nou dat mensen met z’n allen aan dat touw zouden willen trekken? Nu is dat om de drone op te laten stijgen. Maar wat nog meer? Een ander idee dat ik heel mooi vind is het gezamenlijk laten uitbroeden van een ei, wat alleen maar lukt zolang het gewicht omhoog blijft. Er ontstaat dan een verbinding tussen het visuele en sociale aspect van de installatie.’

Papierwerk

Een ander work in progress is ‘Papierwerk’ van kunstenaarscollectief Nou & Herkauw. Als ik kom aanlopen is de 3D-printer een soort vaas aan het printen van een soort grijze klei. Fascinerend schouwspel!

Tom vertelt: ‘In de week voor Welcome to the Village hebben we gewerkt aan de recepten waarmee de 3D-printers printen. We hebben meerdere recepten getest. De basis is nu gerecycled wc-papier. We hebben dat gekregen van de rioolzuivering hier in Leeuwarden. Het is wel schoongemaakt, hoor! Verder zit er bloem in, klei en heel veel zout om te preserveren, want bloem kan op den duur gaan schimmelen.’

_MG_0469

Door Josan Annabel

Hoe is dit idee ontstaan?
‘We zijn hiermee begonnen door een eerdere workshop. Hierbij mochten kinderen huisjes van karton maken, die wij daarna inscanden in een virtual-reality-wereld. De kinderen lieten al hun huisjes bij ons achter, waardoor we met heel veel papierafval zaten. Daar wilden we wat mee doen! Uiteindelijk willen we een workshop ontwikkelen waarbij kinderen zelf hun oud papier inleveren, om papier maché van te maken. Hiermee kunnen ze dan weer iets nieuws ontwerpen met de 3D-printer.’

Wat zou jij zelf willen maken van papierafval?
‘Wat ik heel graag wil doen is meubels printen van papierpulp, het liefst met zaden er in. Dan groeien er plantjes als je ze buiten in de regen neerzet! En heb je dus tuin-meubels.’

Lily

Je kan ze niet gemist hebben als je op het festival bent geweest: de witte lampjes die in het meer drijven. Dit is de nieuwste installatie van de jongens van Werc. Vorig jaar ontwikkelden zij de ‘slimme’ lampjes waarmee het pad naar de camping werd verlicht.

Olav vertelt: ‘Op het water drijft de Lily. Dat zijn allemaal lampjes met kleine microprocessortjes die met elkaar praten. Als een soort organisme! Ze hebben bepaalde regels en geven berichten door aan hun buren. Op die manier proberen ze zelf kleuren te maken. Daarnaast kunnen ze variëren in snelheid en intensiteit. Er zit geen ontwerp achter, niemand zit achter de knoppen! De Lily wordt wakker en begint zelfstandig te praten en te leven. Het is een soort brein waarbij je naar de neuronen zit te kijken. We hebben muzikant en producer Wander Kars benaderd en hem gevraagd om dat wat de Lily vertelt te vertalen in geluid. Je kunt op een bankje aan de kant luisteren naar het resultaat!’

13699574_10153751495873317_543343004_o

Door Hans Jellema

Zie jij toepassingen voor de Lily in het ‘echte’ leven?
‘Jazeker! Kijk, een zonne-energielamp bestaat al. Maar het grote voordeel hiervan is dat alle lampjes ook een beetje een brein hebben. Je kunt ze uitrusten met sensoren. Bijvoorbeeld bewegingssensoren zodat ze golven in het water kunnen detecteren. Of een regensensor zodat ze weten dat het gaat regenen!

De lampjes kunnen ook donkere routes in het bos verlichten. Je zou er zelfs een noodplan mee kunnen maken, bedenk ik nu! Stel je voor dat een wandelaar in het bos verdwaalt en hij zegt: ‘Nearest exit.’ En dan krijg je een rode lijn van lampjes te zien naar de uitgang. Of denk eens aan het natuureducatie-component! Stel dat je in het bos loopt en je kan opvragen: laat mij alle berken zien. En dan licht elke berk op! Of je kan er paddenstoelen mee uitlichten. Dan heb ik het wel over wandelroutes in het donker natuurlijk! Als je zoiets neerzet in natuurgebieden, bouw je iets wat een ervaring van de natuur versterkt en wat mensen helpt om de natuur te begrijpen.’