24 Wochen: sterk indringend abortusdrama

In Films, Recensie, Uittips by Jurgen de Raad

Door Jurgen de Raad
[wp-review id=”5589″] Dat het leven grotendeels bepaald wordt door de keuzes die je maakt, is natuurlijk niet nieuw. Evenmin dat het lang niet altijd makkelijk is ze te maken. Het Duitse 24 Wochen zoekt hierin de extremen op: het moeten kiezen tussen leven en dood tijdens de zwangerschap van een abnormaal kind. Regisseuse Anne Zohra Berrached stelt ermee een groot dilemma centraal, één die je als kijker hoogstwaarschijnlijk aan het denken zet en ook zeker niet onberoerd zal laten.

Astrid en Markus delen samen een gelukkig en bruisend leven. Zij is een gevierd cabaretière en hij haar manager. Hun negenjarige dochter Nele completeert het levensgeluk. Alles verloopt regelmatig en georganiseerd, tot in de zesde maand van Astrids nieuwe zwangerschap. Bij een routineonderzoek in het ziekenhuis krijgt het stel te horen dat ze in verwachting zijn van een kind met Downsyndroom (achtennegentig procent kans zekerheid daarop). Het nieuws komt uiteraard hard aan, maar uiteindelijk besluiten de ouders de schouders eronder te zetten en zich in te stellen op de komst van het kind. Als vervolgonderzoek ook nog grote problemen aan het hart uitwijzen, slaat aanvankelijke moed om in hevige vertwijfeling. De overweging van een abortus brengt de levens van het koppel onder enorme druk. Zal het ernstig gehandicapte kind een volwaardig leven kennen als het wèl ter wereld komt? De ouders zullen de pijnlijk moeilijke keuze moeten maken rond de vierentwintigste week van de zwangerschap. Een sterk morele kwestie, met als gevolg een behoorlijke beproeving van de relatie van het koppel, hun kinderwens, een uitgestippeld leven en niet te vergeten hun naaste omgeving. Er ontstaat tussen Astrid en Markus een verwijdering in hun standpunten. Daarbij belaagd door de medische en psychologische deskundigheid beseft Astrid steeds meer dat zij de enige zal zijn die de knoop moet doorhakken in het dilemma.

Berrached heeft in 24 Wochen een mooie balans weten te vinden tussen fictie en werkelijkheid. Tijdens haar research voor de film interviewde de regisseuse een echtpaar dat besloot te aborteren in de zesentwintigste zwangerschapsweek. Ook nam ze gesprekken op die ze voerde met artsen, specialisten, vroedvrouwen en instellingen. Al het interviewmateriaal werd met medescenarioschrijver Carl Gerber gegoten in het fictieve verhaal rond Astrid en Markus. 24 Wochen laat de feitelijkheden over abortus dus zeker niet ongemoeid. Dat kan ook niet met een dergelijk delicaat onderwerp. Zo wordt onomstotelijk benoemd dat meer dan negentig procent van de Duitse aborterende vrouwen na de twaalfde week tot hun besluit komen. In Duitsland is het zodoende mogelijk om een gehandicapt of ziek kind tot drie maanden voor de geboorte weg te laten halen.
De realistische uitstraling van 24 Wochen krijgt nog een extraatje mee door het feit dat de artsen en overige deskundigen in de film in werkelijkheid dezelfde beroepen uitoefenen.

Zowel Julia Jentsch (Astrid) als Bjarne Mädel (Markus) vertolken hun hoofdrol met zeer veel glans. Je gelooft ze in hun getroffen lot. Een lot dat hen wanhopig door de medische molen heen duwt. Mooi kwetsbaar spel is van beiden overtuigend zichtbaar of – beter gezegd – voelbaar voor de kijker. De overwegend kille en zakelijke opstelling van het ziekenhuispersoneel doet angst, ontreddering en frustratie eerder toe- dan afnemen bij de twee. Een uitzondering daarop vormt de meer invoelende houding van een vroedvrouw, richting het slot van de film.

Het authentieke, natuurlijk overkomende spel van eigenlijk het merendeel van de cast zorgt voor een tamelijk sterk opgaan in de tragiek van het verhaal. Het grotendeels afstandelijke van de medici versus de uiteenlopende en oplopende emoties van – met name – de hoofdpersonages en hun naasten: het komt af en toe tot slikkens aan toe bij je binnen. De film schiet daarentegen eigenlijk geen moment door naar het sentimentele. Het is stilistisch knap te noemen hoe soms kort voorbijkomende rustieke landschapsbeelden je zekere ‘ademruimte’ geven bij de gevoelsbeleving.

24 Wochen is geen pleidooi voor of tegen abortus geworden. De belerende vinger blijft dan gelukkig ook achterwege. Anne Zohra Berrached wilde een sterke menselijke houding weergeven onder zeer moelijke omstandigheden. Hoe verdomd lastig het is om een keuze te maken tussen leven en dood, bij een ethisch beladen kwestie. Een keuze waarvan onder geen beding weg kan worden gelopen. Berrached is voortreffelijk geslaagd in haar integere uitwerking van een diepgravend moreel conflict. Enige rechtstreekse blikken van Astrid in de camera zijn veelzeggend: ‘’Wat zou jij doen?’’, lijkt ze het publiek te willen vragen. 24 Wochen raakt diep van binnen en stemt tot nadenken.

24 Wochen draait alleen deze week nog bij Slieker film